Yusufçuktepe Kitabeleri, Anafartalar cephesinin geniş savaş alanını tek bakışta anlamaya yardımcı olan üç taş kaplama yazıttan oluşur. Yusufçuktepe’nin zirvesine yerleştirilen kitabeler; Suvla Körfezi, Anafartalar Ovası ve Mestantepe çevresinde Ağustos 1915’te yaşanan çatışmaları anlatır. Tepe, açık manzarası ve tarihî önemi sayesinde kuzey cephesini gezenler için öğretici bir duraktır.
Yusufçuktepe’nin Savaş Tarihindeki Yeri
16. Türk Kolordusu Komutan Yardımcısı Albay Kannengiesser’in Yusufçuktepe olarak adlandırdığı yükselti, yabancı kaynaklarda Scimitar Hill yani Pala Tepesi adıyla anılır. Sarı taş ve çakıllarla kaplı, kıvrımlı görünümü bir Gurkha kukrisine veya eski bir Türk palasına benzetildiği için bu isim kullanılmıştır.
7 Ağustos 1915’te Anafartalar Limanı’na çıkan İtilaf kuvvetleri, Arıburnu cephesindeki Türk birliklerini kuşatmak amacıyla zayıf gözetleme hatlarını aşarak İsmailoğlu ve Yusufçuk tepelerine kadar ilerledi. Anafartalar Grup Komutanı Albay Mustafa Kemal yönetimindeki Türk kuvvetleri, 9 Ağustos’taki Birinci Anafartalar Muharebesi’nde karşı taarruza geçerek düşmanı Kireçtepe ve Mestantepe hattına çekilmek zorunda bıraktı.
21 Ağustos 1915’te yapılan İkinci Anafartalar Muharebesi’nde ise Yusufçuktepe ve çevresi yeniden yoğun çatışmalara sahne oldu. Savunma hattı korundu ve İtilaf kuvvetlerinin Sivritepe–Mestantepe yönündeki taarruz gücü kırıldı. Kitabelerde bu iki muharebenin gelişimi ile ağır kayıplar yalın bir dille özetlenir.
Kitabelerde Ne Görülür?
Anıt, tepenin farklı yönlerine yerleştirilmiş üç taş kaplama yazıttan oluşur. Güneydeki kitabeden başlanarak okunması, olayların kronolojik akışını izlemeyi kolaylaştırır. Yazıtları incelerken Suvla Körfezi, Anafartalar Ovası ve çevredeki tepelerin konumuna bakmak; birlik hareketlerinin ve savunma kararlarının araziyle ilişkisini görünür kılar.
Nerede ve Nasıl Gidilir?
Yusufçuktepe Kitabeleri, Eceabat ilçesinde, Anafartalar Ovası ile Mestantepe’yi Küçük Anafarta Köyü’ne bağlayan yolun yakınındadır. Eceabat merkezden Büyük Anafarta ve Küçük Anafarta yönüne ilerlenir; son bölümde Yusufçuktepe yönlendirmeleri takip edilir. Kırsal yollarda toplu taşıma sınırlı olduğundan özel araç veya rehberli tur daha pratiktir.
Konumu yolculuk öncesinde çevrimdışı haritaya kaydetmek yararlı olur. Kitabeler; Büyük Anafarta Köyü, Damakçılık Bayırı Kitabesi, Kireçtepe Jandarma Şehitliği ve Suvla Koyu ile aynı kuzey rotasında değerlendirilebilir.
Ziyaret Bilgileri ve Öneriler
Açık alandaki kitabeler ücretsizdir ve gün boyunca ziyaret edilebilir. Üç yazıtı okumak, manzarayı incelemek ve savaş alanının yönlerini anlamak için 45–60 dakika ayırmak uygundur. Gün ışığı saatlerinde gitmek hem yolu bulmayı hem de arazide güvenli hareket etmeyi kolaylaştırır.
İlkbahar ve sonbahar, ılıman hava koşulları nedeniyle en elverişli dönemlerdir. Tepe açık ve rüzgârlıdır; yaz aylarında gölge az olabilir. Su, güneş koruyucu, rüzgâra uygun kıyafet ve sağlam tabanlı ayakkabı bulundurulmalıdır. İşaretli güzergâhlardan ayrılmamak, çevredeki savaş kalıntılarına dokunmamak ve yangın riskine karşı dikkatli olmak gerekir.
Neden Görülmeli?
Yusufçuktepe Kitabeleri, Anafartalar muharebelerini yalnızca bir metin üzerinden değil, savaşın geçtiği geniş coğrafyayla birlikte okumayı sağlar. Zirveden görülen ova ve tepeler, Ağustos 1915’teki harekâtın neden bu alanda düğümlendiğini somutlaştırır. Tarih meraklıları ve yarımadanın kuzey rotasını ayrıntılı keşfetmek isteyenler için güçlü bir açık hava durağıdır.
