Yarbay Hüseyin Avni Bey Şehitliği, Gelibolu Yarımadası’ndaki Arıburnu Cephesi’nde, 57’nci Piyade Alayı’nın komutanını şehit olduğu bölgede anan önemli bir ziyaret noktasıdır. Zeytinlik Mevkii olarak bilinen sakin alandaki mezar, Çataldere ve Bomba Sırtı çevresindeki gerçek savaş coğrafyasını görmek isteyenler için 57’nci Alay’ın sembolik şehitliğini tamamlayan güçlü bir duraktır.
Yarbay Hüseyin Avni Bey Kimdir?
Ali Bey’in oğlu Hüseyin Avni Bey, 19’uncu Tümen’e bağlı 57’nci Piyade Alayı’nın komutanıydı. 25 Nisan 1915’te Arıburnu’na çıkan Anzak kuvvetlerinin ilerleyişini durdurmak üzere harekete geçen alay, Mustafa Kemal’in komutası altında cephenin şekillenmesinde kritik rol oynadı. Hüseyin Avni Bey, birliklerini savaşın en zorlu kesimlerinden birinde sevk ve idare etti.
Yarbay Hüseyin Avni Bey, Arıburnu Muharebeleri sürerken 13 Ağustos 1915’te alay karargâhına isabet eden bir obüs mermisi sonucu şehit oldu. Mezarı, görev yaptığı ve hayatını kaybettiği savaş alanının içinde bulunur. Bu konum, ziyaretçiye yalnızca bir komutanı değil, onunla birlikte büyük kayıplar veren 57’nci Alay mensuplarını da yerinde anma olanağı sunar.
Şehitlikte Neler Görülür?
Parmaklıklarla çevrili mezarın kuzey ucunda mermer bir kaide yer alır. Kaide üzerinde Hüseyin Avni Bey’in fotoğrafı ile “Kahraman 57. Alay Komutanı Ali Oğlu Yarbay Hüseyin Avni” ifadesi ve 13 Ağustos 1915 tarihi bulunur. Sade tasarım, dikkati mezarın kimliğine ve çevresindeki doğal savaş alanına yöneltir.
Şehitliğin yakınındaki Çataldere Vadisi, 57’nci Alay’ın gerçek şehitlik alanlarından biridir. Ziyaret sırasında arazi eğimine, sırt çizgilerine ve vadinin cepheyle ilişkisine bakmak, birliklerin karşılaştığı zorlukları anlamayı kolaylaştırır. Alanı 57’nci Piyade Alayı Şehitliği, Yüzbaşı Mehmet Şehitliği ve Bombasırtı ile birlikte görmek tarihî bağlamı güçlendirir.
Yarbay Hüseyin Avni Bey Şehitliği’ne Nasıl Gidilir?
Conkbayırı’na çıkan ana yolda, Quinn’s Post Mezarlığı ile Yüzbaşı Mehmet Şehitliği’nin hemen güneyinden ayrılan yol izlenir. “57’nci Alay Komutanı Avni Bey Şehitliği” tabelasının gösterdiği yaklaşık 600 metrelik yol, güneydoğu yönünde Kesikdere’ye iner ve Bomba Sırtı–Edirne Sırtı’nın güney ucundaki otoparkta sonlanır. Buradan mezara kısa bir yürüyüşle ulaşılır.
Yolun dar veya zeminin mevsime göre bozuk olabileceği dikkate alınmalıdır. Özel araçla yavaş ilerlemek, yönlendirme levhalarını izlemek ve aracı yalnızca uygun yerde bırakmak gerekir. Düzenli toplu taşıma bulunmadığından rehberli tur da iyi bir seçenektir.
Ziyaret Bilgileri ve Öneriler
- Giriş: Açık alandaki şehitlik ücretsizdir.
- Saatler: Gün boyu erişilebilir; gün ışığında ziyaret önerilir.
- Süre: Mezar ve çevresi için 30–45 dakika ayrılabilir.
- En uygun dönem: İlkbahar ve sonbahar; yazın sabah saatleri.
- Hazırlık: Rahat yürüyüş ayakkabısı, su ve rüzgâra uygun giysi bulundurulmalıdır.
Ziyaret Adabı
Şehitlikte sessizliği korumak, mezara ve kaideye dokunmamak, çevreye çöp bırakmamak ve işaretli güzergâhların dışına çıkmamak gerekir. Burası hem bir mezar hem de korunması gereken tarihî savaş alanıdır. Saygılı ve ölçülü bir ziyaret, Yarbay Hüseyin Avni Bey ile 57’nci Alay mensuplarının hatırasını yaşatmaya katkı sağlar.
