Skew Bridge Mezarlığı, Gelibolu Yarımadası’nın güney cephesinde, Alçıtepe’den sahile inen yol üzerinde bulunan bir Commonwealth savaş mezarlığıdır. Adını 1915’te Kanlı Dere üzerinde kurulan çapraz konumlu ahşap köprüden alır. Yol ile dere hattının kesiştiği bu bölge, Seddülbahir muharebelerinde birliklerin ileri mevzilere ulaşımı ve yaralı tahliyesi bakımından önemliydi.
Mezarlığın tarihî arka planı
Skew Bridge’de ilk definler 6–8 Mayıs 1915’teki İkinci Kirte Muharebesi sırasında başladı ve alan harekât boyunca kullanılmaya devam etti. Mütareke sırasında burada yalnızca 53 mezar bulunuyordu. 1919’dan sonra yakın savaş alanları ve küçük mezarlıklardaki naaşların taşınmasıyla mezarlık önemli ölçüde genişletildi.
Günümüzde mezar taşlarında 606 kişinin adı yer alır. Alan, Birleşik Krallık, Avustralya ve Hint Ordusu mensuplarının yanı sıra kimliği belirlenemeyen yüzlerce askeri barındırır. Bu yapı, savaş sonrasında yürütülen arazi taramalarının ve dağınık definleri kalıcı anma alanlarında toplama çalışmalarının ölçeğini gösterir.
Ziyarette neler görülür?
Düzenli mezar sıraları, çevredeki kırsal peyzaj ve Kanlı Dere vadisi arasındaki ilişki alanın en dikkat çekici yönleridir. Mezar taşlarındaki birlik adları ve ölüm tarihleri, güney cephesindeki Kirte muharebelerinin yoğunluğunu görünür kılar. Kimliği belirlenemeyen mezarların fazlalığı, savaş alanındaki kayıpların tespit edilmesinin ne kadar güç olduğunu hatırlatır.
Ziyaret sırasında sessiz davranın, mezar taşlarına dokunmayın ve yeşil alan düzenini koruyun. Bilgi levhalarını sırayla okumak, mezarlığın savaş sırasındaki ve sonrasındaki gelişimini daha iyi anlamaya yardımcı olur.
Ulaşım ve gezi planı
Mezarlık, Redoubt Mezarlığı’ndan sahil yönüne yaklaşık 2,5 kilometre ilerledikten sonra yolun solundadır. Eceabat’tan Alçıtepe’ye ulaşın, ardından sahile ve Morto Koyu yönüne devam ederek Skew Bridge tabelalarını takip edin. Kırsal bağlantı zayıflayabileceği için koordinatı önceden kaydedin.
Ziyaret için 45–60 dakika ayırın. Skew Bridge’i Redoubt, Fransız Askerî Mezarlığı, Twelve Tree Copse ve Alçıtepe çevresindeki duraklarla birleştirerek yarım günlük güney cephesi rotası oluşturabilirsiniz. İlkbahar ve sonbahar en rahat dönemlerdir; yazın sabah veya akşamüstünü seçin.
