New Zealand No.2 Outpost Mezarlığı, Gelibolu Yarımadası’nın Arıburnu–Anafartalar geçişindeki daha sakin anma duraklarından biridir. Çatlak Tepe’nin alt kesiminde, ana yol üzerinde bulunan mezarlık; küçük ölçeğine rağmen 1915 yazının cephe gerisi hareketliliğini, sahra gömülerini ve savaş sonrasında sürdürülen kimlik tespiti çalışmalarını anlamak için dikkat çekici bir noktadır. Türk haritalarında Şapka Tepe olarak geçen bölgede yer alır.
Mezarlığın tarihçesi
Bugünkü mezarlığın çekirdeğini, Canterbury Taburu’na bağlı Nelson Bölüğü’nün Eylül 1915’te açtığı ince ve uzun toplu mezar oluşturur. Alan, adındaki benzerlik nedeniyle yakındaki No.2 Outpost Mezarlığı ile karıştırılabilir; New Zealand No.2 Outpost Mezarlığı, diğer mezarlığın yaklaşık 100 metre kuzeyindedir. Çatlak Tepe çevresindeki ileri karakollar ve ulaşım hatları, Ağustos muharebelerinin ardından bölgede görev yapan birlikler açısından önemliydi.
Mezarlıkta kimlikleri bilinen iki Birleşik Krallık askeri ile adları ve birlikleri belirlenememiş 150 asker için mezarlar bulunur. Ayrıca burada yattığı bilinen ya da düşünülen 13 Yeni Zelandalı ile Birleşik Krallık ve Avustralya’dan dokuz asker özel anıt taşlarıyla anılır. Bu düzen, Gelibolu’daki birçok savaş mezarlığında görülen “mezarı kesin olarak bulunamayan fakat bu alanda gömülü olduğu bilinen” kişiler için oluşturulan anma geleneğini yansıtır.
Ziyarette nelere dikkat edilmeli?
Alanı gezerken uzun ve dar mezarlık düzenini, çevre arazinin eğimini ve özel anıt taşlarını birlikte inceleyin. Mezarlığın mütevazı görünümü, burada anılan kişilerin çoğunun kimliğinin belirlenememiş olmasıyla güçlü bir tezat oluşturur. Bilgi levhalarını okumak için zaman ayırın; mezar taşlarına dokunmayın, sessizliği koruyun ve işaretli alanın dışına çıkmayın.
Ulaşım ve gezi planı
Eceabat’tan Kabatepe üzerinden kuzeye, Anafartalar yönüne ilerleyerek Çatlak Tepe ve outpost mezarlıkları tabelalarını takip edebilirsiniz. Mezarlık ana yol yakınında olsa da giriş kolay fark edilmeyebilir; harita koordinatını çevrim dışı kaydetmek yararlıdır. Yol kenarında dururken trafiği engellemeyecek güvenli bir nokta seçin.
Tek başına ziyaret için 30–45 dakika yeterlidir. Yakındaki No.2 Outpost Mezarlığı, Embarkation Pier Mezarlığı, Hill 60 ve Büyük Anafarta çevresiyle birlikte düşünüldüğünde 2–3 saatlik anlamlı bir rota oluşur. Alan açık havadadır; gün ışığında ziyaret edin. İlkbahar ve sonbahar yürüyüş için elverişlidir. Yazın su ve güneş koruyucu bulundurun; yağış sonrasında zemin kaygan olabileceğinden sağlam ayakkabı giyin.
