İstihkâm Yüzbaşı Tahir Bey Anıtı, Çanakkale Boğazı kıyısındaki Kilitbahir’de, 1915 muharebeleri sırasında görev başında şehit olan Yüzbaşı Tahir Bey ile dört eri anmak için yapılmış mütevazı fakat anlamı güçlü bir duraktır. Denizin hemen yanında bulunan anıt, Eceabat–Kilitbahir güzergâhında ilerleyen ziyaretçilere kara savaşlarının yanı sıra Boğaz’daki tehlikeli hizmetleri de hatırlatır.
Yüzbaşı Tahir Bey ve Dört Erinin Hikâyesi
Anıt kitabesine göre İstihkâm Yüzbaşı Tahir Bey ve beraberindeki dört er, 15 Mayıs 1915’te Boğaz’da sandalla göreve giderken bir mayına çarparak şehit oldu. Çanakkale Tarihî Alan Başkanlığının aktardığı bilgilerde, bazı kaynakların olay tarihini 9 Mayıs 1915 olarak verdiği; kaybın mayın veya düşman ateşi nedeniyle yaşanmış olabileceğinin de belirtildiği görülür. Bu nedenle ziyaret sırasında anıt üzerindeki yazıtı esas almak, farklı tarih anlatılarının bulunduğunu da akılda tutmak yerinde olur.
İstihkâm birlikleri; savunma mevzilerinin hazırlanması, geçişlerin düzenlenmesi ve savaş alanındaki teknik görevlerin yürütülmesi bakımından hayati sorumluluk taşıyordu. Tahir Bey ve erlerinin anısı, Çanakkale cephesinin yalnızca siperlerde değil, deniz ulaşımı ve lojistik görevler sırasında da ağır kayıplar verdiğini gösterir.
Anıtta Neler Görülür?
Denize dönük konumdaki taş kaidenin üzerinde kitabe ve küre biçimli bir üst unsur bulunur. Kaidenin iki yanında yer alan boş top mermisi kovanları, yapının askerî karakterini vurgular. Gösterişli olmayan tasarım, dikkati doğrudan anılan kişilere ve hemen önündeki Çanakkale Boğazı’na yöneltir. Kıyı manzarası, olayın geçtiği deniz ortamını kavramayı kolaylaştırır.
Anıt kısa sürede gezilebilir; ancak kitabeyi okumak, kıyı hattını incelemek ve çevredeki savunma yapılarıyla bağ kurmak için acele etmemek gerekir. Kilitbahir Kalesi, Namazgâh Tabyası, Rumeli Mecidiye Tabyası ve Seyit Onbaşı Anıtı ile aynı rota içinde görülmesi, bölgenin bütünlüklü anlaşılmasını sağlar.
İstihkâm Yüzbaşı Tahir Bey Anıtı’na Nasıl Gidilir?
Anıt, Kilitbahir’de 32. Deniz Hava Savunma Batarya Komutanlığının karşısında, karayolunun deniz tarafındadır. Eceabat yönünden Kilitbahir’e gelirken sahil yolunu takip etmek yeterlidir. Çanakkale merkezden Kilitbahir feribotuyla geçen ziyaretçiler de kısa bir araç yolculuğuyla ulaşabilir. Yol kenarında güvenli bir noktaya park edilmeli; askerî alan girişleri kesinlikle kullanılmamalıdır.
Ziyaret Bilgileri ve Öneriler
- Giriş: Açık alandaki anıt ücretsizdir.
- Saatler: Gün boyu görülebilir; gün ışığında ziyaret önerilir.
- Süre: Tek başına 15–30 dakika, yakın duraklarla birlikte 2–3 saat ayrılabilir.
- En uygun dönem: İlkbahar ve sonbahar; yazın sabah veya akşamüstü.
- Hazırlık: Rüzgâra uygun giysi ve kaymayan ayakkabı bulundurulmalıdır.
Ziyaret Adabı
Anıtın çevresi hem anma mekânı hem de işlek bir sahil güzergâhıdır. Kitabeye ve mermi kovanlarına zarar vermemek, çevreyi temiz bırakmak ve askerî tesislerin fotoğraflanmasına ilişkin uyarılara uymak gerekir. Kısa bir sessizlikle Yüzbaşı Tahir Bey ile dört erini anmak, ziyaretin tarihî anlamını güçlendirir.
