Hadimi Mustafa Rahmi Efendi Kabri, Lapseki ilçe merkezindeki Gazi Süleyman Paşa Camii’nin bahçesinde bulunan tarihî bir mezar ve kitabe ziyaret noktasıdır. Gösterişli bir türbe yapısından çok, Osmanlı’nın son döneminde yaşamış bir din âliminin mezar taşı üzerinden okunabilen yerel hafıza durağıdır. Camiyle aynı alanda bulunması nedeniyle kısa, sessiz ve saygılı bir ziyaret planlanmalıdır.
Mustafa Rahmi Efendi Kimdir?
Mustafa Rahmi Efendi hakkında kapsamlı biyografik kaynaklar sınırlıdır. Mezar taşındaki Osmanlıca kitabenin 2014 yılında yapılan çevirisine ilişkin haberlerde, kendisinin İstanbul’daki Sultan Bayezid Camii dersiamlarından olduğu belirtilir. “Dersiam”, halka ve öğrencilere düzenli ders verme yetkisi bulunan yüksek seviyeli medrese hocası için kullanılan bir unvandır.
Kitabede vefat tarihi Hicri 11 Şaban 1327 olarak okunmuş ve bu tarih 28 Ağustos 1909’a karşılık gelecek şekilde aktarılmıştır. Metinde onun âlim, ibadetine düşkün, güzel ahlaklı ve ihtiyaç sahiplerine yardım eden bir kişi olarak anıldığı belirtilir. “Hadimi” sıfatının neden kullanıldığı kesin değildir; hizmet anlamıyla veya bir yer adına nispetle ilişkili olabileceğine dair yorumlar vardır. Bu nedenle kesinliği kanıtlanmamış anlatıları biyografik gerçek gibi kabul etmemek gerekir.
Mezar Taşının Önemi
Kabrin en dikkat çekici unsuru Osmanlıca kitabesidir. Yazı karakteri, metnin dili ve dönemin unvanları, Osmanlı mezar taşı geleneğini inceleyenler için değer taşır. Taşın yüzeyine dokunmamak, yazıyı belirginleştirmek için su veya başka madde sürmemek ve üzerine eşya koymamak gerekir. Ayrıntıları fotoğraflamak isteyenler gün ışığını kullanmalı, fiziksel müdahaleden kaçınmalıdır.
Ziyaret Adabı
Kabir cami bahçesinde olduğundan namaz vakitlerinde sessizlik daha da önemlidir. İbadet edenlerin yüzünü çekmeyin, cami girişini kapatmayın ve mezar çevresine yiyecek, mum ya da bez bırakmayın. Ziyaret 15-20 dakika içinde tamamlanabilir. Cami açıksa mimariyi görmek isteyenlerin uygun kıyafetle ve ibadet düzenini bozmadan içeri girmesi gerekir.
Ulaşım ve Yakın Çevre
Gazi Süleyman Paşa Camii, Lapseki merkezde yürüyerek ulaşılabilen bir konumdadır. İlçe otobüs terminali ve sahil çevresinden cami adıyla yol tarifi alınabilir. Özel araçla gelenler dar sokaklarda geçişi engellemeyecek bir yere park etmelidir.
Aynı gezi sırasında Seyyidi Sefain Sultan Türbesi, Lapseki sahili ve merkezdeki diğer tarihî noktalar görülebilir. Böylece tek bir kabri ziyaret etmekten öte, ilçenin Osmanlı dönemi dinî ve eğitim tarihini anlatan kısa bir yürüyüş rotası oluşturulur.
Ziyaret İçin En Uygun Zaman
Alan yıl boyunca görülebilir. Mezar taşı açık havada bulunduğu için yağışsız gündüz saatleri daha uygundur. Yazın sabah ya da ikindi, fotoğraf ve yürüyüş açısından daha rahat olabilir. Cami bahçesinde bakım veya dinî etkinlik varsa görevlilerin yönlendirmesine uyulmalıdır.
