Gökçeada Kaya Mezarları, adanın güneyindeki Kokina mevkiinde tek bir büyük kaya bloğuna yan yana oyulmuş iki mezardan oluşur. Çevresinde belirgin bir antik yerleşim bulunmaması ve yol kenarından kolayca fark edilmemesi, bu küçük arkeolojik durağa gizemli bir görünüm kazandırır. Anıtsal bir ören yeri beklemek yerine kaya işçiliğini, konumu ve ada tarihindeki belirsizlikleri gözlemlemek için ziyaret edilmelidir.
Kaya mezarlarının özellikleri
Gökçeada Kaymakamlığının verdiği bilgilere göre iki mezar birbirine bitişiktir ve büyük bir kayanın içine oyulmuştur. Mezar kapaklarının yaklaşık 80 metre ileride bulunduğu anlatılır. Alanda yapı kalıntısı, büyük bir nekropol düzeni ya da belirgin bir yerleşim izi görülmemesi, mezarların hangi topluluk tarafından ve hangi amaçla burada oluşturulduğu sorusunu açık bırakır.
Gökçeada Belediyesi yapıyı iki kişilik bir kaya mezarı olarak tanımlar ve Roma dönemine ait olabileceğini belirtir. Çanakkale İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü de Kokina’daki iki gömütlü Roma kaya mezarını adanın görülebilecek tarihî kalıntıları arasında sayar. Buna rağmen kesin tarihleme yapılmadığı için “Roma dönemi olduğu tahmin edilmektedir” ifadesini korumak en doğru yaklaşımdır.
Alanda ne göreceksiniz?
Kaya bloğunda yan yana açılmış iki dikdörtgen oyuk ilk bakışta sade görünür. Yüzeydeki keski izlerine, oyukların ölçü ve simetrisine, kayanın çevredeki araziden nasıl ayrıştığına dikkat edin. Kapaklarla ilişkilendirilen taşları ararken tarım alanlarına girmeyin ve yerinden taş oynatmayın. Arkeolojik parçaları toplamak, kazı yapmak veya kaya yüzeyine müdahale etmek yasaktır ve geri dönüşü olmayan zarara yol açar.
Alanda ziyaretçi merkezi, gölgelik, tuvalet ya da düzenli yürüyüş yolu bulunmasını beklemeyin. Yazın su, şapka ve güneş koruması; bahar aylarında ise kapalı ayakkabı gerekir. Otlar arasında böcek ve sürüngen olabileceğinden açık ayakkabı uygun değildir. Kuvvetli rüzgârda gevşek eşyalara dikkat edin.
Nasıl gidilir?
Mezarlar Aydıncık ile Uğurlu’yu bağlayan asfalt yolun sağında, Kokina mevkiindedir. Gökçeada merkezine uzaklığı yaklaşık 18 kilometredir. Belediyenin tarifine göre kaya yolun yaklaşık 100 metre içindedir ve araçla doğrudan yanına gidilemez; son bölüm yürünür. Kaymakamlık tarifi ise Aydıncık Plajı’ndan Uğurlu yönünde yaklaşık dört kilometre sonra, taş duvarlarla çevrili alanın izlenmesini önerir.
Yönlendirme tabelası bulunmayabileceği için çevrimdışı harita kaydetmek yararlı olur. Aracı trafik akışını engellemeyen, güvenli ve yol dışındaki uygun bir noktaya bırakın. Özel mülkiyet, ekili arazi ve taş duvar sınırlarına saygı gösterin. Konumu bulamazsanız rastgele arazide uzun süre dolaşmak yerine yerel işletmelerden veya belediyeden güncel yön tarifi alın.
Ziyaret süresi ve rota önerisi
Mezarları görmek için alandaki yürüyüşle birlikte 30-45 dakika ayırmak yeterlidir. Fotoğraf ve çevre incelemesi için süre bir saate çıkabilir. Gün ortasında gölge olmadığı için sabah veya akşamüstü daha konforludur. Yağış sonrasında arazi çamurlu olabileceğinden ziyaret ertelenebilir.
Kaya Mezarları tek başına uzun bir gezi oluşturmaz; güney kıyısı rotasına eklenmesi daha uygundur. Aynı gün Aydıncık Plajı, Tuz Gölü, Uğurlu Köyü ve Gizli Liman planlanabilir. Ancak her durakta yeterli zaman bırakın ve denize giriş ile yürüyüşleri hava koşullarına göre düzenleyin.
Gökçeada Kaya Mezarları’nın değeri görkeminden değil, açıklığa kavuşmamış tarihinden ve adanın tenha güney coğrafyasıyla kurduğu ilişkiden gelir. Sade kaya oyuklarını dikkatle incelemek, Gökçeada’nın bilinen köy ve plajlarının ötesinde kalan arkeolojik katmanını fark etmeyi sağlar.
