Düztepe Siperleri, Çanakkale Kara Muharebeleri’nin Arıburnu-Conkbayırı hattındaki en önemli gözetleme mevzilerinden biridir. Yabancı kaynaklarda “Battleship Hill”, ilk dönem anlatılarında ise “Big 700” adıyla geçen Düztepe, Conkbayırı’ndan güneybatıya doğru inen yol üzerinde yer alır. Günümüze ulaşan siper izleri, 1915’te arazinin nasıl savunulduğunu anlamak için değerli bir açık hava tarih alanı sunar.
Düztepe’nin savaş tarihindeki yeri
Düztepe, Conkbayırı’ndan önceki önemli yükseltilerden biri olması nedeniyle cephe hattının gözetlenmesinde kritik rol oynadı. Muharebeler sırasında 19. Tümen emrine giren 10. Alay tarafından tutulan mevzi, ağırlıklı olarak gözetleme siperleri şeklinde kullanıldı. Buradan kıyı yönündeki hareketler ve çevredeki sırtlar takip edilebiliyordu.
25 Nisan 1915’te başlayan kara çıkarmalarından itibaren Düztepe, denizdeki Müttefik gemilerinin yoğun topçu ateşine maruz kaldı. Buna rağmen mevzi sekiz ay süren Arıburnu Muharebeleri boyunca Türk birliklerinin kontrolünde kaldı. Ağustos çatışmalarında Conkbayırı’na yönelen birliklere karşı ilk müdahalelerden bazıları, 72. ve 14. Alay bölükleri tarafından bu bölgeden sevk edildi.
Ziyarette neler görülebilir?
Alanda toprak içine açılmış siperlerin ve bağlantı hatlarının izleri görülebilir. Doğal aşınma ve bitki örtüsü nedeniyle bazı bölümler ilk bakışta seçilmesi güç olsa da, araziyi dikkatle incelemek savunma düzenini okumaya yardımcı olur. Siperlerin konumu, yüksekliğin çevredeki vadiler ve sırtlar üzerindeki görüş avantajını açık biçimde gösterir.
Düztepe ziyareti Conkbayırı, Kocaçimentepe Bakı Terası, Yeni Zelanda Anıtı ve çevredeki diğer savaş alanlarıyla birleştirilebilir. Bu duraklar birlikte gezildiğinde Ağustos Muharebeleri’nin gerçekleştiği coğrafya daha anlaşılır hâle gelir.
Nasıl gidilir?
Düztepe Siperleri, Eceabat ilçesindeki Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihî Alanı içinde bulunur. Conkbayırı’ndan güneybatı yönüne yaklaşık bir kilometre ilerlediğinizde yolun sağ tarafındaki tarihî mevziye ulaşılır. Özel araç veya rehberli tur en pratik ulaşım seçenekleridir. Yol dar ve virajlı olabileceğinden dikkatli sürüş gerekir.
Ziyaret önerileri
Burası koruma altındaki bir savaş alanıdır. Siperlerin içine kontrolsüz biçimde girmemek, toprak yapıya basarak zarar vermemek ve işaretlenmiş güzergâhtan ayrılmamak önemlidir. Yağmur sonrasında zemin kaygan olabilir; sağlam tabanlı ayakkabı tercih edilmelidir. Yaz aylarında su ve güneş koruyucu, rüzgârlı günlerde hafif bir üstlük bulundurulması faydalıdır.
Düztepe Siperleri için 30 ila 45 dakika ayırmak yeterlidir. İlkbahar ve sonbahar, yürüyüş ve araziyi incelemek açısından en rahat dönemlerdir. Alanın sessizliği ve tarihî niteliği gözetilerek ziyaretin saygılı bir şekilde tamamlanması gerekir.
