Mekor Hayim Sinagogu, Çanakkale kent merkezinin çok kültürlü geçmişini hatırlatan önemli yapılardan biri. Adı “Hayat Kaynağı” anlamına gelir. Eski Havra Sokak olarak da anılan Büyük Hamam Sokak çevresinde yürürken taş ve tuğla örgülü duvarları, kiremit çatısı ve bahçe içindeki yerleşimiyle dikkat çeker. Kentte günümüze ulaşan sinagog olarak, eski Musevi mahallesinin izlerini okumak için anlamlı bir duraktır.
Yapının tarihi hakkında kaynaklarda farklı tarihlendirmeler bulunur. İl kültür envanteri 19. yüzyıl sonlarını işaret ederken, Osmanlı dönemindeki Çanakkale Yahudi cemaatini inceleyen çalışmalar aynı çevrede birden fazla havranın varlığını anlatır. Bu yüzden tek bir yapım yılına kesinlik atfetmek yerine, yapıyı mahallenin uzun tarihinin parçası olarak değerlendirmek daha yerinde. Sokağın dokusunu görmek, yakınlardaki Yalı Caddesi ve eski kent merkezindeki diğer dini yapılarla birlikte kısa bir yürüyüş planlamak geziyi zenginleştirir.
Sinagog bir ibadet ve cemaat yapısıdır; düzenli, güncel bir turistik ziyaret programı doğrulanamadığından içeriye serbestçe girilebileceği varsayılmamalı. Dışarıdan bakarken kapıları ve özel alanı gözetmek, fotoğraf çekmeden önce izin istemek gerekir. İç mekânı görmek isteyenler ziyaret koşullarını ilgili vakıf veya yerel yetkililerden önceden teyit etmelidir. Sokak ziyareti için gündüz saatleri hem çevreyi tanımak hem de tarihi kent yürüyüşüne devam etmek açısından uygundur.
