Beach Mezarlığı, Gelibolu Yarımadası’nın Anzak Koyu kıyısında, Küçük Arıburnu’na bakan yamaçta yer alan bir Commonwealth savaş mezarlığıdır. Adındaki benzerlik nedeniyle Seddülbahir’deki V Beach Mezarlığı ile karıştırılmamalıdır. Burası, 25 Nisan 1915 çıkarmasının hemen ardından kullanılmaya başlayan ve tahliyeye kadar definlerin sürdüğü tarihî bir anma alanıdır.
Konumu ve tarihî önemi
Mezarlık, kaynaklarda Queensland Point olarak geçen noktanın batı yamacındadır. Kıyıya yakın konumu, Anzak birliklerinin ilk günkü hareketlerini ve dar sahil şeridinin cephe gerisi işlevini anlamayı kolaylaştırır. Deniz manzarası bugün sakin olsa da çevredeki dik yamaçlar, vadiler ve kısa mesafede yükselen sırtlar 1915’teki zorlu arazi koşullarını açıkça gösterir.
Mezarlığın düzeni
Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihî Alan Başkanlığına göre mezarlık yaklaşık 80 metre uzunluğunda, 1.500 metrekarelik kavisli bir alan üzerine kuruludur. Deniz tarafındaki yamaç zaman içinde erozyondan etkilenmiş; üst kesime istinat duvarı yapılmış ve ağaçlar dikilmiştir. Anıt, mezarlığın yukarısında bulunur ve birkaç taş basamakla ulaşılır. Anıt duvarındaki yazı, Avustralya ve Yeni Zelanda birliklerinin 25 Nisan 1915 şafağında bu kıyıya çıktığını hatırlatır.
Kimler anılıyor?
Resmî bilgilere göre alanda Birinci Dünya Savaşı’na ait 391 kayıp anılmaktadır. Bunların 285’i Avustralyalı, 20’si Britanyalı, 21’i Yeni Zelandalı ve 3’ü Seylanlıdır; 21 kişinin birliği bilinmemektedir. Mezarlıkta bulunduklarına dair kanıt olan 10 Avustralyalı ve 1 Yeni Zelandalı asker ise özel tabletlerde anılır. Mezar taşlarını incelerken yaş, birlik ve tarih bilgilerinin savaşın insani boyutunu görünür kıldığı fark edilir.
Ziyaret rotası
Beach Mezarlığı’nı Anzak Koyu Kitabesi, Arıburnu Mezarlığı, Anzak Tören Alanı, Shrapnel Valley Mezarlığı ve Plugge’s Plateau ile aynı kıyı rotasında değerlendirebilirsiniz. Daha uzun bir programda Lone Pine, The Nek, Baby 700 ve Conkbayırı yönüne devam etmek mümkündür. Kıyıdaki duraklar için 2–3 saat, sırtlarla birlikte kapsamlı bir rota için yarım gün ayırın.
Ulaşım
Eceabat’tan Kabatepe yönüne ilerleyip Anzak Koyu sahil yoluna dönülür. Mezarlığa sahil yolundan ayrılan kısa ve stabilize bir bağlantı üzerinden ulaşılır. Navigasyon için 40.232794, 26.277336 koordinatlarını kullanabilirsiniz. Dar yolda karşılaşan araçlara, yol kenarında yürüyen ziyaretçilere ve yalnızca izin verilen park ceplerine dikkat edilmelidir.
Ziyaret bilgileri
Giriş ücretsizdir ve açık alan gün boyu erişilebilir; basamaklar, eğimli zemin ve çevreyi doğru görebilmek için gün ışığında ziyaret önerilir. Mezarlık için 30–45 dakika yeterlidir. İlkbahar ve sonbahar ılıman hava bakımından en uygun dönemlerdir. Yazın güneşten korunmak, kışın ise rüzgâr ve kaygan zemine karşı hazırlıklı olmak gerekir.
Mezarlıkta sessiz olun; mezar taşlarına oturmayın veya dokunmayın, yiyecek tüketmeyin ve anma düzenini bozmayın. Erozyona açık yamaçlarda belirlenmiş geçişlerin dışına çıkmamak hem güvenlik hem de alanın korunması açısından önemlidir.
