Baby 700 Mezarlığı, Gelibolu Yarımadası’ndaki Anzak cephesinin en sert çatışmalarına tanıklık eden Kılıçbayırı üzerinde yer alır. Bugün düzenli mezar sıraları ve açık arazi görünümüyle sakin bir anma alanı olsa da 25 Nisan 1915’te kıyıdan yükselen birliklerin hedeflediği kritik sırtlardan biriydi. Ziyaret sırasında hem mezarlığın anı niteliğini hem de çevredeki muharebe coğrafyasını birlikte değerlendirmek gerekir.
Kılıçbayırı neden önemli?
Kılıçbayırı, Anzak bölgesinde Conkbayırı’ndan sonra öne çıkan stratejik yükseltilerden biriydi. Avustralya birlikleri çıkarma gününde buraya ulaşmaya çalışırken 27. ve 57. Alaylarla yakın mesafeli muharebelere girdi. Cephe ilk gün birkaç kez el değiştirdi; gün sonunda Türk birliklerinin kontrolüne geçti ve savaşın sonuna kadar elde tutuldu. Alanın “Baby 700” adı, aynı çevredeki benzer yükseltileri birbirinden ayırmak için kullanılan askerî adlandırmadan gelir.
Mezarlığın oluşumu ve düzeni
Mezarlık, 25 Nisan 1915 öğle saatlerinde oluşturulan cephe hattının bir bölümü üzerine, ateşkesten sonra 1919’da düzenlendi. Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihî Alan Başkanlığına göre 1.122 metrekarelik alanda 493 Uluslar Topluluğu askeri gömülüdür. Yaklaşık 34 x 33 metre ölçülerindeki dikdörtgen alan güneybatıya yönelir. Taş sıraları arasında ilerlerken isimleri bilinen askerlerle kimliği belirlenemeyen kayıpların aynı savaş alanında anıldığını görmek mümkündür.
Ziyaret rotası
Baby 700, Arıburnu kıyısından Conkbayırı’na yükselen tarih rotasının güçlü duraklarından biridir. Ziyareti Walker’s Ridge ve The Nek mezarlıkları, Mehmetçik Anıtı, Kırmızısırt siperleri, 57. Piyade Alayı Şehitliği ve Conkbayırı ile birleştirebilirsiniz. Bu sıralama, kıyıdaki çıkarmadan sırtlardaki mücadeleye uzanan coğrafyayı daha anlaşılır kılar. Yakındaki durakların tümünü görmek isteyenlerin en az yarım gün ayırması uygundur.
Ulaşım
Mezarlık, Eceabat’tan Kabatepe ve Anzak Koyu yönüne ilerleyip Conkbayırı yoluna bağlanan tarihî alan güzergâhı üzerindedir. Navigasyon için 40.242749, 26.293722 koordinatlarını kullanabilirsiniz. Son bölümdeki yollar dar ve virajlıdır; araç yalnızca izin verilen ceplere bırakılmalıdır. Yoğun anma günlerinde trafik düzeni değişebileceği için yolculuk öncesinde resmî duyuruları kontrol etmek yararlı olur.
Ziyaret bilgileri
Açık hava mezarlığına giriş ücretsizdir ve alan gün boyu erişilebilir. Güvenli yürüyüş, yazıtları rahat okuma ve çevredeki sırtları seçebilmek için gün ışığında ziyaret önerilir. Mezarlığa 30–45 dakika, çevredeki anıt ve savaş alanlarıyla birlikte 2–3 saat ayırabilirsiniz. İlkbahar ve sonbahar yürüyüş için en uygun dönemlerdir; yazın güneş ve sıcaklık, kışın ise rüzgâr etkili olabilir.
Burası piknik ya da dinlenme alanı değil, savaş mezarlığıdır. Mezar taşlarına dokunmamak, yüksek sesle konuşmamak, yiyecek tüketmemek ve tören düzenini bozmamak gerekir. Sessiz ve saygılı bir ziyaret, Baby 700’ün taşıdığı tarihî ve insani anlamı daha iyi kavramayı sağlar.
