Eşelek Köyü, Gökçeada’nın doğu kesiminde, ilçe merkezi ile Aydıncık sahili arasındaki kırsal rota üzerinde bulunan bir iskân köyüdür. Köyün bugünkü sakinlerinin önemli bölümü, Çanakkale’nin Biga ilçesindeki eski Eşelek yerleşiminin Bakacak Barajı projesinden etkilenmesi üzerine 1990’ların sonunda Gökçeada’ya taşınmıştır. Bu yakın tarihli göç, köye güçlü bir ortak hafıza kazandırır.
Eşelek’in göç hikâyesi
Bakacak Barajı’nın yapımı sırasında eski köy yerleşiminin boşaltılması gerekince ailelerin bir kısmı Gökçeada’da kurulan yeni Eşelek’e yerleşmeyi kabul etti. Yeni köyde planlı konutlar ve tarım alanları oluşturuldu. Taşınma yalnızca ev değiştirmek değil, üretim biçimini ve çevreyle kurulan ilişkiyi yeniden düzenlemek anlamına geliyordu.
Köyün en dikkat çekici hafıza unsurlarından biri minaresidir. Anadolu Ajansının aktardığı bilgilere göre eski Eşelek camisinin minaresi sökülmüş, taşları numaralandırılarak Gökçeada’ya taşınmış ve yeni köyde yeniden kurulmuştur. Bu süreç, köylülerin eski yerleşimleriyle bağını somut bir yapı üzerinden sürdürme çabasını gösterir.
Köyde neler görülebilir?
Eşelek büyük tarihî anıtların bulunduğu bir turizm merkezi değildir. Köy meydanı, cami ve minare, düzenli sokaklar, bahçeler ve çevredeki tarım alanları yerleşimin karakterini oluşturur. Ziyaretin asıl değeri, göçle taşınan toplumsal belleği ve Gökçeada’da yeniden kurulan kırsal yaşamı anlamaktır.
Yaşayan bir köyde olduğunuzu unutmayın. Evlerin avlularına girmeyin, tarım alanlarını özel mülk olarak değerlendirin ve insanları izinsiz fotoğraflamayın. Caminin içini görmek isterseniz ibadet saatlerine dikkat edin ve uygun kıyafetle sessiz davranın.
Aydıncık ve Tuz Gölü rotası
Eşelek, Aydıncık Plajı, Kefalos Burnu ve Tuz Gölü’ne giden yol üzerinde olduğu için doğu kıyısı gezisine kolayca eklenebilir. Sabah köyde kısa bir yürüyüş yaptıktan sonra Aydıncık’a devam etmek, öğleden sonra Tuz Gölü çevresini görmek dengeli bir günlük rota oluşturur.
Yaz aylarında Aydıncık yönü yoğun olabilir. Köy içinden geçerken hızı düşürün, hayvan ve yaya hareketlerine dikkat edin. Tarla yollarını kestirme olarak kullanmayın; navigasyonun önerdiği rotanın kamuya açık olup olmadığını kontrol edin.
Kırsal yaşam ve üretim
Eşelek çevresinde tarım ve hayvancılık köy yaşamının temel unsurları arasındadır. Gökçeada’nın iklimi, Biga’daki eski yerleşimden farklı koşullar sunduğu için üretim deneyimi zamanla ada şartlarına uyarlanmıştır. Bahçe ürünleri, zeytinlikler ve hayvancılık, kırsal peyzajı biçimlendirir.
Yerel ürün satın almak isterseniz satış yapan işletmeleri veya üreticileri doğrudan sorun. Özel bahçelerden izinsiz ürün toplamayın. “Organik” ibaresinin resmî sertifika gerektirdiğini ve her köy ürününün otomatik olarak organik sayılmayacağını göz önünde bulundurun.
Ulaşım
Eşelek Köyü, Gökçeada ilçe merkezine yaklaşık 10 kilometre mesafededir. Özel araçla Aydıncık yönündeki ana yol kullanılarak ulaşılır. Yaz döneminde Aydıncık hattındaki minibüsler köy çevresinden geçebilir; saatleri ve durakları önceden teyit etmek gerekir.
Köy sokaklarında park ederken geçişi ve tarım araçlarını engellemeyin. Bisikletle gelenler rüzgârı ve yol üzerindeki araç trafiğini hesaba katmalıdır. Sabah veya akşamüstü saatleri hem sıcaklığın azalması hem de kırsal manzaranın daha iyi görülmesi açısından uygundur.
Ziyaret planı
Eşelek için 45 dakika ile bir buçuk saat arasında süre yeterlidir. Köyü sadece hızlı bir mola olarak görmek yerine göç hikâyesini bilerek gezmek, meydan ve minare gibi unsurlara farklı bir anlam kazandırır. Aydıncık, Tuz Gölü ve Kefalos rotasıyla birleştiğinde yarım günlük veya tam günlük bir doğu Gökçeada programı hazırlanabilir.
Eşelek Köyü, tarihsel değerini yaşlı yapılardan değil, bir topluluğun eski yurdunun hatıralarını yeni bir adaya taşımasından alır. Sakin, meraklı ve yerel yaşama saygılı bir ziyaret, bu yakın dönem hikâyesini daha iyi kavramayı sağlar.
