Ezine Ulu Camii, Abdurrahman Gazi ya da Abdurrahman Bey Camii adlarıyla da bilinen, Çanakkale’nin erken Osmanlı dönemi mirasını günümüze taşıyan önemli bir ibadet yapısıdır. Camikebir Mahallesi’ndeki cami, sade taş duvarları ve tarih içinde geçirdiği onarımlarla Ezine merkezinde kısa fakat anlamlı bir kültür durağı sunar. Restorasyonu tamamlanan yapı 23 Ocak 2026 tarihinde yeniden ibadete açılmıştır.
Abdurrahman Camii’nin Tarihi
Caminin özgün bir inşa kitabesi bulunmadığı için yapım tarihi konusunda farklı değerlendirmeler vardır. Millî Eğitim Bakanlığının okul dışı öğrenme kaynağı, yapının 1310’da Danişmentli Abdurrahman Bey tarafından yaptırıldığının kabul edildiğini belirtir. Çanakkale İl Kültür Envanteri ise plan, yapım tekniği ve mimari özelliklerinden hareketle camiyi 14. yüzyıla, I. Murad döneminin hemen sonrasına tarihler.
Bu farklılık, tarihî yapılarda yazılı belgenin eksik olduğu durumlarda mimari inceleme ve yerel geleneğin birlikte değerlendirilmesinden kaynaklanır. Kesin olmayan bilgileri tek bir tarih gibi sunmak yerine, caminin erken Osmanlı döneminin dikkat çekici örneklerinden biri olduğu vurgulanmalıdır.
Mimari Özellikleri
Yapı dikdörtgen planlı, tek minareli ve kırma çatılıdır. Beden duvarlarında moloz taş ile tuğlanın almaşık düzende kullanıldığı görülür. Alçak ve kalın duvarlar, yapının sade görünümünü belirler. İç mekân tavanını dört mermer sütun taşır. II. Mahmud döneminde yenilenen tavan, ampir üslubunun izlerini taşır.
Doğu ve güney cephelerindeki farklı biçimlerde pencereler yapıya hareket kazandırır. Girişin solundaki onarım kitabesinde caminin 1828 yılında Hacı Derviş’in kızı Bahriye Hanım tarafından onartıldığı belirtilir. Daha sonraki dönemlerde de müdahaleler gören yapı, özgün unsurları ile farklı onarım katmanlarını bir arada barındırır.
Ziyarette Nelere Dikkat Edilmeli?
Abdurrahman Camii aktif bir ibadethanedir. Namaz saatlerinde gezi amaçlı dolaşmak yerine ibadetin tamamlanmasını bekleyin. Sessiz olun, telefonunuzu sessize alın ve içeride fotoğraf çekmeden önce görevliye danışın. Uygun kıyafet tercih edin; ayakkabılarınızı girişte belirtilen düzene göre çıkarın. Cami avlusundaki taş eserleri yalnızca bulunduğu yerden inceleyin.
Yapının dış cephesini, pencere düzenini, taş-tuğla örgüsünü ve minareyi görmek için avluda kısa bir tur yapabilirsiniz. İçeri girdiğinizde tavanı taşıyan mermer sütunlar ile ampir üsluptaki tavan düzenine dikkat edin. Cuma ve bayram namazlarında yoğunluk artabileceğinden kültür gezisi için hafta içi sabah ya da öğleden sonra saatleri daha uygundur.
Ulaşım ve Gezi Planı
Cami Ezine ilçe merkezindeki Camikebir Mahallesi’nde bulunduğundan yürüyerek ulaşım kolaydır. Özel araçla gelenler ibadethanenin girişini kapatmayacak ve mahalle trafiğini engellemeyecek uygun bir park alanı kullanmalıdır.
Ziyaret için 20 ila 40 dakika yeterlidir. Rotayı Ezine’nin çarşısı, Taş Mektep, Seferşah Camii ve hamamı gibi merkezdeki diğer tarihî yapılarla birleştirebilirsiniz. Daha uzun bir gün planında Alexandria Troas ve Neandria gibi ilçe çevresindeki antik alanlar da eklenebilir.
Abdurrahman Camii, gösterişli bir anıttan çok, sade mimarisi ve yüzyıllara yayılan kullanım sürekliliğiyle değerlidir. Yapıya saygılı bir ziyaret, Ezine’nin Türk-İslam dönemi tarihini ilçe merkezinde doğrudan gözlemleme fırsatı verir.
