Doughty-Wylie Mezarı, Seddülbahir’de Ertuğrul Koyu’na hâkim Harapkale Tepe üzerinde bulunan tekil bir savaş mezarıdır. Gelibolu’daki tek bireysel müttefik mezarı olması, burayı yarımadadaki diğer Commonwealth mezarlıklarından ayırır. Konumu, 25–26 Nisan 1915’teki kıyı savunmasını ve tepe hattının stratejik değerini anlamak için güçlü bir bakış noktası sunar.
Harapkale Tepe’nin önemi
Harapkale Tepe, Ertuğrul Koyu sahilini cepheden gören kritik bir yükseltidir. Seddülbahir Cephesi’ni savunan 26. Alay 3. Taburunun son savunma ve idare mevzilerinden biri burada bulunuyordu. Kıyıdan köy ve sırtlara ilerlemeye çalışan birlikler için tepenin ele geçirilmesi önemliydi. Arazide durduğunuzda koy, Gözcü Baba Tepesi ve çevredeki savunma hatları arasındaki ilişki daha anlaşılır hâle gelir.
Charles Doughty-Wylie kimdi?
Yarbay Charles Hotham Montagu Doughty-Wylie, Gözcü Baba Tepesi yönündeki saldırı sırasında 26 Nisan 1915’te bir keskin nişancı ateşiyle öldürüldü. Vurulduğu noktaya gömüldü ve ölümünden sonra Victoria Cross nişanıyla ödüllendirildi. Mezar kitabesinde adı, rütbesi, nişanları, bağlı olduğu Royal Welch Fusiliers ve ölüm tarihi yer alır. Kaynaklarda “silah kullanmayan komutan” olarak anılması, onun hakkındaki anlatının en dikkat çekici ayrıntılarındandır.
Ziyaret rotası
Mezarı Seddülbahir Kalesi, Ertuğrul Tabyası, V Beach Mezarlığı, Yahya Çavuş Şehitliği ve Cape Helles Anıtı ile aynı rotada gezebilirsiniz. Bu duraklar birlikte değerlendirildiğinde 25 Nisan çıkarmasının kıyıdan tepelere uzanan seyri daha iyi anlaşılır. Güney cephesi için yarım gün, Şehitler Abidesi ve Fransız Mezarlığı da eklenecekse tam gün planlamak uygundur.
Ulaşım
Eceabat’tan Kilitbahir ve Alçıtepe üzerinden Seddülbahir’e gidilir. Köy çevresinden Harapkale Tepe yönlendirmeleri takip edilir; son bölümde kısa bir yürüyüş gerekebilir. Navigasyon için 40.046779, 26.189585 koordinatlarını kullanabilirsiniz. Zemin mevsime göre taşlı veya kaygan olabilir; kapalı alanlara girmeyin ve izin verilen güzergâhı kullanın.
Ziyaret bilgileri
Giriş ücretsizdir ve açık alan gün boyu erişilebilir. Eğimli arazide güvenli yürümek, kitabeyi okumak ve çevreyi görmek için gün ışığında ziyaret önerilir. Mezar ve tepe için 30–45 dakika, Seddülbahir rotasıyla birlikte 3–4 saat ayırabilirsiniz. İlkbahar ve sonbahar en uygun dönemlerdir; yazın güneş, kışın rüzgâr etkili olabilir.
Mezarın çevresinde sessiz olun, taşlara dokunmayın veya oturmayın ve anma alanının sınırlarını aşmayın. Harapkale Tepe aynı zamanda tarihî savaş arazisidir; işaretlenmemiş çukurlara, bitki örtüsüne ve dik yamaçlara karşı dikkatli olun.
