Küçük Anafarta Köyü, Gelibolu Yarımadası’nın kuzeybatısında, Suvla Koyu ile Anafartalar muharebe alanlarına yakın konumdaki tarihî bir yerleşimdir. Taş evleri, köy meydanındaki eski çeşmesi, camisi ve geniş mezarlığıyla bölgenin kırsal mirasını yansıtır. 1915’te ağır zarar gören ve savaş sonrasında yeniden kurulan köy, bugün tarım ve hayvancılığın sürdüğü yaşayan bir yerleşimdir.
Köyün tarihi ve dokusu
Köyün adının uzun süredir değişmeden kullanıldığı, yerleşim geçmişinin erken Osmanlı dönemine kadar uzandığı kabul edilir. Eceabat Belediyesinin aktardığı kayıtlara göre meydandaki çeşme Hacı Mehmet Ağa tarafından Hicri 1013’te yaptırılmıştır. Köyde eski bir hamam kalıntısı ile tarihsiz büyük mezar taşlarının da bulunduğu geniş bir mezarlık vardır. Kiremit çatılı taş yapılar, geleneksel görünümün başlıca parçalarıdır.
Cami ve çeşmeler
Köyün minareli camisi 1895 yılında inşa edilmiştir. Birinci Dünya Savaşı öncesinde yerleşimde iki cami bulunduğu, ancak savaşın ardından ikinci yapının yeniden inşa edilmediği belirtilir. Köyün batısındaki Yaka ya da Baka Çeşmesi ve aynı adla anılan yatır da yerel kültürün parçalarıdır. Bu noktalar özel mülk ve tarım alanlarına yakın olabileceğinden yön tarifi için köy sakinlerinden izin ve bilgi istemek en doğru yaklaşımdır.
1915 Anafartalar muharebeleri
Küçük Anafarta, 6–7 Ağustos 1915 gecesi Suvla kıyılarına yapılan çıkarmanın ardından açılan Anafartalar Cephesi’nin hemen gerisinde kaldı. Birliklerin kıyıdan Kocaçimentepe ve Conkbayırı yönüne ilerleme planında köy çevresindeki yollar ve yükseltiler önem taşıyordu. Ağustos boyunca Birinci ve İkinci Anafartalar muharebeleri ile çevredeki çatışmalar köyü büyük ölçüde tahrip etti. Bugünkü yerleşim savaş sonrasında yeniden kuruldu.
Yakın çevrede görülecek yerler
Köy gezisini Suvla Koyu, Küçük Kemikli Burnu, Yusufçuktepe Kitabeleri, Küçük Anafarta Topları, Büyük Anafarta Köyü ve Çamlıtekke Anafartalar Grup Komutanlığı Karargâhı ile birleştirebilirsiniz. Bu rota, kıyıdaki çıkarma alanından ovanın doğusundaki savunma hattına kadar uzanan coğrafyayı anlamayı kolaylaştırır.
Ulaşım
Küçük Anafarta, Eceabat ilçe merkezine Büyük Anafarta üzerinden yaklaşık 19 kilometre uzaklıktadır; köy yolu asfalttır. Eceabat’tan Kabatepe ve Anafartalar yönünü izleyin. Navigasyon için 40.304357, 26.318060 koordinatlarını kullanabilirsiniz. Köy sokakları dar olduğundan araçları geçişi ve tarımsal faaliyeti engellemeyecek noktalara bırakın.
Ziyaret bilgileri
Köy merkezi gün boyu erişilebilir ve giriş ücretsizdir. Meydanı, çeşmeyi, camiyi ve sokakları görmek için 1–2 saat; Suvla ve Anafartalar rotasıyla birlikte yarım gün ayırın. İlkbahar ve sonbahar yürüyüş için en rahat dönemlerdir. Yazın erken saatleri tercih edin; kışın rüzgâr ve yağışa karşı hazırlıklı olun.
Köyde hizmet seçenekleri sınırlı olabilir; su ve temel ihtiyaçlarınızı önceden tamamlayın. İbadet saatlerinde cami çevresinde sessiz olun, mezar taşlarına dokunmayın ve özel bahçelere izinsiz girmeyin. Köy sakinlerini fotoğraflamadan önce izin isteyin. Ziyaretinizi sakin ve saygılı tutmak, Küçük Anafarta’nın hem gündelik yaşamını hem de tarihî dokusunu korumaya yardımcı olur.
