Büyük Kemikli Burnu, Gelibolu Yarımadası’nın kuzeybatısında Suvla Körfezi’ni sınırlayan kayalık ve dar bir kıyı çıkıntısıdır. Ege Denizi’ne açılan manzarası, Büyük Kemikli Kitabesi ve 1915 Anafartalar muharebelerindeki stratejik konumuyla tarih ve doğayı aynı rotada buluşturur. Bölge, düzenlenmiş bir kent seyir terasından çok açık arazi niteliğindedir; bu nedenle hazırlıklı gitmek gerekir.
Coğrafi konumu ve manzarası
Büyük Kemikli, Suvla Körfezi’nin kuzey ucunda yükselir. Burundan bakıldığında körfezin kıvrımlı kıyısı, Tuz Gölü çevresi ve Anafartalar ovası geniş bir açıyla görülebilir. Kayalık zemin ile rüzgâra açık kıyı yapısı, özellikle gün batımına yakın saatlerde etkileyici manzaralar sunar. Ancak uçurum kenarları, gevşek taşlar ve işaretlenmemiş patikalar dikkat gerektirir.
Büyük Kemikli Kitabesi
Buruna hâkim küçük tepede bulunan Büyük Kemikli Kitabesi, 1915’te Arıburnu ve Anafartalar cephelerinden yapılan tahliyeyi hatırlatır. Mimar Ahmet Gülgönen tarafından tasarlanan taş kaplamalı yazıt, Suvla Koyu’na bakar. Kitabedeki metin, 6–7 Ağustos gecesi Anafartalar Limanı’na çıkan kuvvetlerin aylar süren muharebelerden sonra 20 Aralık 1915’te bölgeyi boşaltmasını anlatır.
1915’te Büyük Kemikli
Suvla çıkarması sırasında Büyük ve Küçük Kemikli burunları, çıkarma sahalarının sınırlarını belirleyen önemli arazi noktalarıydı. Bölge kısa sürede yoğun askerî hareketliliğe sahne oldu. Bugün görülen sakin kıyı, geçmişteki bu hareketliliği doğrudan hissettiren geniş görüş alanına sahiptir. Yakındaki Kireçtepe Jandarma Şehitliği, Anafartalar köyleri ve Suvla Koyu ile birlikte düşünüldüğünde anlamlı bir kuzey Gelibolu rotası oluşturur.
Ulaşım
Büyük Kemikli Burnu, Eceabat ilçesi sınırlarındaki Anafartalar bölgesindedir. Eceabat’tan Büyük Anafarta ve Küçük Anafarta yönünü izleyip kuzey kıyı yoluna devam edilir. Son bölümde yol koşulları mevsime göre değişebilir; bazı kesimler stabilize veya toprak olabilir. Navigasyon için 40.318233, 26.219444 koordinatlarını kullanabilirsiniz. Yağış sonrasında düşük tabanlı araçlarla ilerlemeden önce yerel yol durumunu öğrenmek önemlidir.
Ziyaret bilgileri
Açık araziye giriş ücretsizdir ve belirli bir gişe ya da düzenli çalışma saati bulunmaz. Gün ışığında ziyaret edilmesi güvenlik açısından daha uygundur. Kitabe ve yakın çevreyi görmek için 1–2 saat yeterlidir; Kireçtepe, Anafartalar ve Suvla duraklarını kapsayan gezi için yarım gün ayırın.
En uygun dönem ve hazırlık
İlkbahar ile sonbahar, yürüyüş için daha ılıman hava sunar. Yazın gölge azdır; su, şapka ve güneş koruyucu taşıyın. Kışın kuvvetli rüzgâr, yağmur ve çamur erişimi güçleştirebilir. Sağlam tabanlı ayakkabı giyin, telefonunuzu şarjlı tutun ve mümkünse tek başınıza gitmeyin.
Burası korunan tarihî peyzajın parçasıdır. İşaretli güzergâhlardan ayrılmayın, arazide görülen metal veya mühimmat benzeri nesnelere dokunmayın ve hiçbir parçayı yerinden almayın. Çöpünüzü geri götürün; otlatma alanlarına, özel mülklere ve kapalı yollara saygı gösterin. Böylece Büyük Kemikli’nin hem doğal dokusu hem de tarihî hafızası korunabilir.
