Gelibolu Tarihî Su Altı Parkı, Çanakkale Muharebeleri sırasında batan gemileri ve savaşın deniz altındaki izlerini yerinde görme imkânı sunan geniş bir dalış bölgesidir. Gelibolu Yarımadası çevresinde yaklaşık 150 kilometrekarelik alana yayılan park, savaş batıklarının özgün konumlarında korunması ve kontrollü dalış turizmine açılması bakımından dünyadaki dikkat çekici örneklerden biridir.
Parkın kapsamı
Proje, Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihî Alan Başkanlığının su altı araştırmalarıyla şekillenmiş ve 2021 yılında dalış turizmine açılmıştır. Başlangıçta belirlenen 14 dalış noktası farklı deneyim düzeylerine hitap eder. HMS Majestic, HMS Louis, Lundy, SS Milo, Arıburnu Layter, Helles barçları, Tekke Koyu batıkları, Küçük Kemikli barçları, Massena ve Saghalien kalıntıları ile HMS Triumph parkın öne çıkan tarihî unsurları arasındadır.
Neler görülebilir?
Dalış rotaları yalnızca gemi gövdelerinden ibaret değildir. Buharlı gemi parçaları, çıkarma harekâtlarında kullanılan barçlar, mayın ve mania izleri ile zaman içinde resife dönüşen metal yüzeyler savaş tarihi ile deniz ekolojisini yan yana gösterir. Batıkların derinliği, akıntı koşulları ve görüş mesafesi noktadan noktaya değişir. Örneğin Anzak Koyu’ndaki SS Milo kalıntıları yaklaşık 5–7 metre derinlikteyken bazı savaş gemileri daha ileri seviye eğitim ve tecrübe gerektirir.
Kimler dalış yapabilir?
Dalışlar, 2863 sayılı kültür varlıklarını koruma mevzuatı ile Türkiye Sualtı Sporları Federasyonunun donanımlı dalış kurallarına uygun yürütülür. Her noktanın sertifika seviyesi, azami derinliği ve deniz koşulları farklı olduğundan rota seçimini yetkili bir dalış merkeziyle yapın. Sertifikanızı, kayıt defterinizi ve sağlık durumunuzu önceden bildirin. İlk kez dalacaklar için parkın her batığı uygun değildir; eğitim dalışı veya daha sığ alternatifler hakkında merkezden bilgi alın.
Rezervasyon, ücret ve süre
Su altı parkı tek gişeden girilen klasik bir müze değildir. Ücretler tekne, rehberlik, tüp, ekipman kiralama, transfer ve seçilen dalış sayısına göre yetkili işletmeler tarafından belirlenir. Bu nedenle sabit bir giriş bedeli yerine güncel paket fiyatı istemek gerekir. Tek dalışlı program için en az yarım gün, iki dalış ve ayrıntılı brifing içeren rota için tam gün ayırın. Deniz koşulları nedeniyle saat veya nokta değişebileceğinden programınızı esnek tutun.
Ne zaman gidilir?
Mayıs ile ekim arasındaki dönem genellikle daha elverişli deniz ve hava koşulları sunar. Bununla birlikte boğaz akıntısı, rüzgâr ve görüş mesafesi aynı gün içinde bile değişebilir. Son kararı tekne kaptanı ve dalış lideri verir. Kasım–mart döneminde dalış yapılacaksa daha kalın neopren, yarı kuru veya kuru elbise gerekebilir; ekipman seçimini su sıcaklığına göre yapın.
Ulaşım ve buluşma noktası
Parkın dalış noktaları Gelibolu Yarımadası’nın farklı kıyı kesimlerine yayılır. Kesin hareket limanı, tekne ve buluşma saati rezervasyon yaptığınız merkeze göre belirlenir; doğrudan bir batık koordinatına kendi teknenizle gitmek doğru değildir. Genel başvuru ve tanıtım noktası olarak Seddülbahir’deki Mehmetçik Feneri kullanılabilir. Navigasyon için 40.044294, 26.175388 koordinatları bu feneri gösterir; gerçek dalış başlangıcı için işletmenin gönderdiği konumu esas alın.
Mehmetçik Feneri sergisi
Fenerdeki “Geçmişi Taramak” sergisi, 2017’den bu yana yürütülen araştırmaları, Çanakkale Deniz Muharebeleri’ni, batıkları ve su altı doğal yaşamını tanıtır. Ancak Eylül 2026 tarihli resmî tarifede serginin geçici süreyle kapalı olduğu belirtilmektedir. Dalış planından bağımsız olarak sergiyi görmek istiyorsanız güncel açılış duyurusunu kontrol edin.
Koruma ve güvenlik
Batıklardan parça almak, yüzeylere zarar vermek, izinsiz demirlemek veya kültür varlıklarını yerinden oynatmak yasaktır. İyi yüzerlilik kontrolü sağlayın, kılavuz hattını ve dalış liderini takip edin; kapalı hacimlere gerekli eğitim olmadan girmeyin. Bu alan aynı zamanda savaşta hayatını kaybedenlerin hatırasını taşıdığı için dalışı bir eğlence etkinliğinin ötesinde, saygı ve koruma bilinciyle gerçekleştirin.
