Yüzbaşı Mehmet Şehitliği, Gelibolu Yarımadası’ndaki Arıburnu Cephesi’nde, Bombasırtı’nın güney ucunda yer alan küçük fakat güçlü bir hafıza durağıdır. 57’nci Piyade Alayı Şehitliği’ne ulaşmadan önce yolun sağında kalan alan, karşısındaki Quinn’s Post Mezarlığı ve çevresindeki eski cephe hatlarıyla birlikte 1915 muharebelerinin iki tarafını aynı coğrafyada görmeye imkân verir.
Yüzbaşı Mehmet Kimdir?
Şehitlikte, 27’nci Alay’da görev yapan Yüzbaşı Mehmet’in mezarı bulunur. Tarihî Alan Başkanlığının aktardığı bilgiye göre Yüzbaşı Mehmet, Arıburnu Muharebeleri sırasında karşı taraftaki bir subayla yakın çatışmada hayatını kaybetmiş; iki subayın bedenleri birbirine sarılmış hâlde bulunmuştur. Şehit olduğu yere defnedilen Yüzbaşı Mehmet’in mezar taşında “27. Alay Yüzbaşı Mehmet – 1915” ifadesi yer alır.
Bu anlatı, Arıburnu Cephesi’nde siperler arasındaki mesafenin yer yer ne kadar daraldığını ve çatışmaların ne denli yakın mesafede yaşandığını gösterir. Yüzbaşı Mehmet’in bağlı olduğu 27’nci Alay, 25 Nisan 1915 çıkarmasının ilk saatlerinden itibaren bölgedeki savunmanın şekillenmesinde önemli görev üstlenmiştir. Şehitlik, tek bir subayın hikâyesi üzerinden cephenin insanî boyutunu görünür kılar.
Şehitlikte Neler Görülür?
Dikdörtgen planlı alanın merkezinde, duvarlarla çevrili yaklaşık 40 metrekarelik mezar bölümü vardır. Şehitliğin yapım tarihi kesin olarak bilinmez. Alanın 1994 yılındaki yangından önce servi ağaçlarıyla çevrili olduğu kaydedilir. Bugünkü sade düzenleme, ziyaretçinin dikkatini doğrudan mezar taşına ve çevredeki savaş coğrafyasına yöneltir.
Şehitliğin hemen karşısındaki Quinn’s Post Mezarlığı, savaşın aynı bölgesinde hayatını kaybeden karşı taraf askerlerini anmaktadır. İki alanın birlikte görülmesi, Gelibolu’nun yalnızca askerî bir başarı alanı değil, büyük insan kayıplarının yaşandığı ortak bir tarih sahnesi olduğunu hatırlatır. Çevredeki Bombasırtı ve “Boyun” mevkisinin topoğrafyasını gözlemlemek, yazılı bilgileri arazide anlamlandırmayı kolaylaştırır.
Yüzbaşı Mehmet Şehitliği’ne Nasıl Gidilir?
Şehitlik, Çanakkale’nin Eceabat ilçesindeki Tarihî Gelibolu Yarımadası’nda, 57’nci Piyade Alayı Şehitliği yolundadır. Conkbayırı ve 57’nci Alay yönüne ilerlerken Bombasırtı’nın güney ucunda, yolun sağ tarafında görülür. Karşısında Quinn’s Post Mezarlığı bulunması önemli bir konum işaretidir. Düzenli toplu taşıma sınırlı olduğundan özel araç veya rehberli tur tercih edilebilir.
Yol dar ve yoğun dönemlerde hareketli olabilir. Araç uygun bir noktaya güvenli biçimde bırakılmalı, yol kenarında trafik akışını engelleyecek duruşlardan kaçınılmalıdır. Ziyaret; 57’nci Piyade Alayı Şehitliği, Bombasırtı, Mehmet Çavuş Anıtı ve Conkbayırı ile aynı rota içinde planlanabilir.
Ziyaret Bilgileri ve Öneriler
- Giriş: Açık alandaki şehitlik ücretsizdir.
- Saatler: Gün boyu erişilebilir; gün ışığında ziyaret önerilir.
- Süre: Tek alan için 20–30 dakika yeterlidir.
- En uygun dönem: İlkbahar ve sonbahar; yazın sabah saatleri.
- Rota: Yakındaki Arıburnu ve Conkbayırı duraklarıyla birlikte yarım gün ayrılabilir.
Ziyaret Adabı
Yüzbaşı Mehmet Şehitliği’nde sessizliği korumak, mezar taşına ve duvarlara dokunmamak, çevreye çöp bırakmamak gerekir. Dar yol çevresinde hem ziyaretçilerin hem de araçların güvenliği gözetilmelidir. Karşılıklı anma alanlarının bulunduğu bu hassas bölgede saygılı bir dil kullanmak ve savaşın bütün kayıplarını insani bir dikkatle hatırlamak ziyaretin anlamını derinleştirir.
