Çanakkale’nin Bayramiç ilçesine bağlı Ağaçköy’de 7 farklı yerli susam çeşidinin hasadı gerçekleştirildi. Çanakkale İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün yürüttüğü “Yerli ve Milli Susam Çeşitleri Demonstrasyonu” kapsamında Cumhuriyet 99, Osmanlı 99, Tan 99, Sarısu, Tanas, Orhangazi 99 ve Kepsut 99 çeşitlerinin bölge koşullarındaki gelişimi ve makineli hasada uygunluğu değerlendirildi.
Üretici Mutlu Çalık’ın Ağaçköy’deki arazisinde yürütülen çalışma üçüncü yılına ulaşırken, yerli çeşitlerin Bayramiç’te yaygınlaştırılması, üreticinin işçilik maliyetinin azaltılması ve ilçenin geleneksel tahin-helva üretiminin yerli susamla desteklenmesi hedefleniyor.
Ağaçköy’de 7 Yerli Susam Çeşidi Aynı Tarlada Yetiştirildi
Bayramiç’te gerçekleştirilen tarla gününde Tan 99, Tanas, Osmanlı 99, Sarısu, Cumhuriyet 99, Orhangazi 99 ve Kepsut 99 olmak üzere yedi yerli ve milli susam çeşidi hasat edildi.
Çeşitlerin Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğünden temin edildiği, çalışma kapsamında hem Bayramiç iklim ve toprak koşullarındaki performanslarının hem de mekanizasyon olanaklarının incelendiği bildirildi.
Bu çalışma sayesinde üreticilerin farklı çeşitleri aynı koşullar altında karşılaştırarak bölgeye daha uygun susam çeşitlerini belirleyebilmesi amaçlanıyor.
Susam Hasadında Makine Kullanıldı
2026 çalışmasının dikkat çeken noktalarından biri de makineli susam hasadı oldu.
Susam üretiminde geleneksel hasat yöntemlerinin yüksek işçilik gerektirmesi, üretimin sürdürülebilirliği açısından önemli sorunlardan biri olarak görülüyor. Çanakkale İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, 2025 yılında Ağaçköy’de düzenlediği tarla gününde de makineli hasadın işçilik yükünü azaltma potansiyeline dikkat çekmişti.
Bu yılki demonstrasyonda da çeşitlerin yalnızca verim ve bölge koşullarına uyumu değil, makineli hasada uygunlukları da sahada değerlendirildi.
Mutlu Çalık Yaklaşık 50 Dönümde Üretim Yapıyor
Ağaçköy’de üretim yapan Mutlu Çalık, susam tarımının ailesinden gelen bir üretim geleneği olduğunu belirtti.
Çalık, İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün temin ettiği yerli çeşitleri üç yıldır yetiştirdiğini ve üretimini yaklaşık 50 dönümlük alanda sürdürdüğünü söyledi. Hasat edilen susamları kurutma ve temizleme işlemlerinin ardından tahin üretiminde değerlendirdiğini ifade etti.
Çalık, yerli çeşitlerin kaybolmaması ve üretimin devamlılığının sağlanması açısından yapılan çalışmanın önem taşıdığını belirtti.
Ekimler 25 Mayıs’ta Yapıldı
Üretici Mutlu Çalık’ın verdiği bilgiye göre susam ekimleri 25 Mayıs’ta gerçekleştirildi.
Susamların gelişim ve olgunlaşma sürecinin ardından hasat edilen ürünler kurutmaya alınacak. Daha sonra taneler ayrılarak tahin üretiminin diğer aşamalarına geçilecek.
Çalık’ın üretim modelinde hasat edilen susamın yalnızca ham ürün olarak satılması yerine tahine dönüştürülmesi, ürüne yerelde daha fazla katma değer kazandırılmasını sağlıyor.
Bayramiç Tahin Helvasının Ana Hammaddelerinden Biri Susam
Susam, Bayramiç açısından yalnızca bir tarla ürünü değil, ilçenin geleneksel gıda üretiminin de önemli hammaddelerinden biri.
Bayramiç Tahin Helvası, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 9 Ağustos 2021 tarihinde 843 tescil numarasıyla mahreç işareti olarak tescil edildi. Resmi coğrafi işaret belgesinde de Bayramiç ve çevresinde susam yetiştiriciliğinin yoğun olmasının, bölgede susam işleme ve helvacılık kültürünün gelişmesinde etkili olduğu belirtiliyor.
Bu nedenle yerli susam çeşitlerinin bölgede üretiminin güçlendirilmesi, doğrudan Bayramiç Tahin Helvası gibi yerel ürünlerin geleceğiyle de bağlantılı değerlendiriliyor.
Yerli Susamla Dışa Bağımlılığın Azaltılması Hedefleniyor
Çanakkale İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün önceki susam çalışmalarında paylaştığı verilere göre Türkiye’de susam üretimi yüksek işçilik maliyetleri ve üretim alanlarının azalması gibi nedenlerle iç talebi karşılamakta zorlanıyor.
Müdürlük, 2025 yılında yaptığı açıklamada Türkiye genelinde yaklaşık 204 bin dekar alanda 15 bin ton civarında susam üretildiğini, ihtiyacın önemli bölümünün ithalatla karşılandığını bildirmişti. Aynı açıklamada Çanakkale’de yaklaşık 3 bin 300 dekar alanda 272 ton susam üretildiği belirtilmişti.
Yerli çeşitlerin yaygınlaştırılması ve makineli hasadın geliştirilmesiyle üreticinin susama yeniden yönelmesinin desteklenmesi hedefleniyor.
Üç Yıllık Demonstrasyon Çalışması Sürüyor
Ağaçköy’deki yerli susam çalışması 2026 yılında üçüncü üretim yılına ulaştı.
Çalışma süresince farklı susam çeşitlerinin bölgedeki gelişimi takip edilirken, organik tarıma geçiş sürecine uygun üretim uygulamalarının yanı sıra makineli hasat olanakları da değerlendiriliyor.
Amaç, yalnızca tek sezonluk bir deneme yapmak yerine birkaç yıllık saha sonuçlarından yararlanarak Bayramiç koşullarında başarılı olabilecek çeşitleri üreticiye göstermek.
Tarla Gününe İlçe Protokolü ve Üreticiler Katıldı
Ağaçköy’de gerçekleştirilen hasat programına Bayramiç Kaymakamı Emrah Bütün, Bayramiç Belediye Başkanı Hasan Cem Atılgan, Bayramiç İlçe Tarım ve Orman Müdürü İbrahim Çobanoğlu, tarım sektörü temsilcileri, teknik personel ve üreticiler katıldı.
Çanakkale Olay’ın aktardığı program bilgilerinde ayrıca Bayramiç Ziraat Odası Başkanı Mesut Şen ve Çanakkale İl Tarım ve Orman Müdürlüğü Bitkisel Üretim ve Bitki Sağlığı Şube Müdürü Ramazan Eren’in de tarla gününde yer aldığı belirtiliyor.
Bayramiç Ziraat Odası: Yerli Çeşitleri Yaygınlaştırmak İstiyoruz
Bayramiç Ziraat Odası Başkanı Mesut Şen, çalışmanın üçüncü yıl hasadının gerçekleştirildiğini belirterek yerli susam çeşitlerinin bölgede yaygınlaştırılmasının hedeflendiğini ifade etti.
Şen ayrıca makineli hasat sayesinde hasat işçiliği maliyetinin azaltılmasının amaçlandığını, coğrafi işaretli Bayramiç Tahin Helvası açısından susam üretimini artıracak projeleri desteklemeye devam edeceklerini söyledi.
Yerli Tohumdan Tahine Uzanan Üretim
Ağaçköy’de gerçekleştirilen çalışma; yerli tohum, tarla üretimi, makineli hasat ve tahin üretimini aynı tarımsal değer zincirinde bir araya getiriyor.
Susamların kurutulup temizlenmesinin ardından Mutlu Çalık tarafından tahine dönüştürülmesi planlanırken, yerli çeşitlerin başarılı sonuç vermesi halinde önümüzdeki yıllarda daha fazla üretici tarafından yetiştirilmesi hedefleniyor.
Böylece Bayramiç’te hem geleneksel susam üretiminin korunmasına hem de coğrafi işaretli yerel ürünlerin daha güçlü bir yerli ham madde altyapısıyla üretilmesine katkı sağlanması amaçlanıyor.
Bayramiç’te Hasat Edilen 7 Susam Çeşidi
2026 demonstrasyon çalışmasında hasat edilen çeşitler:
- Cumhuriyet 99
- Osmanlı 99
- Tan 99
- Sarısu
- Tanas
- Orhangazi 99
- Kepsut 99
Ağaçköy’de üçüncü yılına ulaşan çalışma sonunda çeşitlerin verim, adaptasyon ve makineli hasat performanslarına ilişkin sonuçların, Bayramiç’te susam üretiminin geleceğine yönelik çalışmalara katkı sağlaması bekleniyor.
Kaynak: / Çanakkale İl Tarım ve Orman Müdürlüğü
